MADANI Janji Reformasi. Malaysia Dapat Kestabilan Dengan Kos Yang Mahal.

1. Kerajaan MADANI tidak terbentuk hasil kemenangan majoriti tunggal dalam Pilihan Raya Umum 2022. Pilihan raya tersebut menghasilkan Parlimen tergantung.

2. Kerajaan hanya dapat dibentuk selepas rundingan antara parti-parti politik serta pembentukan gabungan perpaduan yang akhirnya mendapat perkenan Yang di-Pertuan Agong bagi memastikan sebuah kerajaan yang stabil dapat ditubuhkan.

3. Ini bermakna pentadbiran baharu sejak awal lagi berdiri di atas asas kompromi politik dan keseimbangan gabungan, bukan mandat jelas daripada satu blok dominan.

4. Namun rakyat Malaysia pada 2022 tidak sekadar mengundi untuk melihat sistem kekal seperti biasa. Rakyat mengundi dengan harapan akan wujud perubahan sebenar.

5. Rakyat mahukan reformasi institusi, pembetulan ekonomi, serta pemulihan keyakinan terhadap tadbir urus negara selepas tempoh ketidakstabilan politik yang panjang.

6. Kerajaan MADANI tampil dengan naratif besar bahawa ia bukan sekadar mahu mentadbir, tetapi mampu memulihkan kekuatan institusi negara, memperbetulkan trajektori ekonomi dan mengembalikan maruah pentadbiran nasional.

7. Walaupun lahir daripada konfigurasi gabungan yang kompleks, ia tetap dipersembahkan sebagai titik perubahan yang kononnya akan menamatkan era ketidaktentuan politik Malaysia.

8. Lebih dua tahun kemudian, Malaysia memang memperoleh kestabilan politik. 

9. Parlimen tidak lagi bergolak. Kerajaan tidak lagi tumbang secara “tebuk atap” setiap beberapa bulan. Kabinet kekal dan pentadbiran berjalan.

10. Kestabilan memang dicapai, tetapi kestabilan itu datang bersama harga struktur yang semakin jelas.

11. Dalam politik gabungan, kuasa tidak hilang secara dramatik. 

12. Ia berpindah sedikit demi sedikit melalui kompromi yang kelihatan kecil tetapi membawa kesan besar kepada negara. 

13. Pelantikan Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi sebagai Timbalan Perdana Menteri sejak awal pentadbiran menjadi simbol paling nyata kepada kestabilan berasaskan kompromi kuasa.

14. Ketika pelantikan dibuat, beliau masih berdepan 47 pertuduhan mahkamah yang kemudiannya diberikan pelepasan tanpa pembebasan sebelum kes tersebut dihentikan sepenuhnya.

15. Dari sudut undang-undang, proses berjalan dalam kerangka sedia ada. Namun dari sudut politik, mesejnya jauh lebih besar.

16. Sebuah kerajaan yang dibina atas janji reformasi akhirnya bergantung kepada rakan kuasa yang dibayangi kontroversi undang-undang.

17. Rakyat menilai simbol lebih daripada dokumen mahkamah. Persepsi terbentuk melalui apa yang dilihat, bukan melalui penjelasan teknikal.

18. Di Malaysia Timur, kestabilan kerajaan pusat semakin berkait rapat dengan rundingan kuasa negeri. Rundingan bukan sekadar soal minyak atau gas, tetapi soal bagaimana kuasa ekonomi negara diagihkan dalam landskap politik yang rapuh.

19. Di Semenanjung, realiti pengurusan gabungan menuntut kerajaan menyesuaikan diri dengan pelbagai agenda rakan politik yang membawa kepentingan komuniti masing-masing. 

20. Isu seperti pengiktirafan UEC, pilihan raya kerajaan tempatan, serta pelbagai tuntutan dasar dan peruntukan kewangan sering muncul sebagai bahan rundingan berterusan dalam kerajaan, khususnya oleh DAP. 

21. Dalam masa yang sama, pertikaian berkaitan rumah ibadat, termasuk kuil Hindu di atas tanah persendirian atau tanah kerajaan, turut menjadi isu politik berulang yang menuntut penyelesaian dan perlindungan kepada komuniti terlibat.

22. Sebaliknya, masyarakat Melayu tidak menuntut apa-apa perkara atau keistimewaan baharu tetapi hanya mempertahankan kedudukan Bumiputera yang diperuntukkan di bawah Perkara 153 Perlembagaan Persekutuan, yang menurut persepsi mereka semakin terdedah kepada tafsiran baharu. 

23. Malah, sebahagian masyarakat Melayu melihat keadaan mereka semakin tertekan di bawah pentadbiran MADANI, khususnya berkaitan pendekatan penguatkuasaan terhadap isu yang sering dilabel sebagai 3R (Race, Religion dan Royalty).

24. Pendekatan penguatkuasaan 3R ini mula mendapat perhatian meluas dalam wacana politik nasional sejurus Tun Dr Mahathir Mohamad melancarkan Proklamasi Orang Melayu. Proklamasi ini bertujuan membangkitkan isu-isu kebajikan serta cabaran khusus yang dihadapi masyarakat Melayu.

25. Dalam kalangan sebahagian masyarakat, wujud tanggapan bahawa perbincangan terbuka mengenai isu berkaitan kedudukan dan masa depan orang Melayu semakin sukar dilakukan tanpa risiko tindakan.

26. Dalam politik demokrasi, setiap komuniti mempunyai wakil yang mempertahankan kepentingan mereka. Persoalannya, jika orang Melayu sendiri semakin terhad untuk bercakap tentang kedudukan dan kebajikan bangsa mereka, siapakah yang akan memperjuangkannya. 

27. Dalam masa yang sama, parti seperti DAP terus lantang membawa isu komuniti Cina, sementara sebahagian ahli politik India tidak teragak-agak memperjuangkan isu komuniti India dan penganut Hindu. 

28. Maka kebimbangan yang timbul dalam kalangan masyarakat Melayu bukan sekadar retorik, tetapi mencerminkan persoalan asas tentang keseimbangan perwakilan dalam politik negara.

29. Inilah realiti politik kerajaan MADANI hari ini. Setiap parti dalam gabungan kelihatan konsisten membawa agenda komuniti masing-masing, manakala UMNO sebagai parti teras Melayu dalam kerajaan dilihat lemah dalam memperjuangkan isu Melayu secara terbuka, sekali gus menimbulkan persoalan dalam kalangan sebahagian penyokongnya.

30. Dalam suasana inilah Tun Dr Mahathir Mohamad tampil menyeru penyatuan masyarakat Melayu di bawah satu “payung besar”, dengan menegaskan bahawa kedudukan orang Melayu di Tanah Melayu perlu diperkukuh dalam menghadapi perubahan landskap politik nasional.

31. Seruan ini muncul dalam suasana kebimbangan sebahagian masyarakat terhadap arah politik semasa.

32. Dari sudut ekonomi, kerajaan boleh menunjukkan angka pertumbuhan, pelaburan dan kestabilan makro. 

33. Semua itu penting, dan tidak boleh dinafikan.

34. Tetapi rakyat marhaen, rakyat biasa tidak hidup dalam laporan ekonomi.

35. Rakyat hidup dengan harga barang, bayaran sewa rumah, kos pengangkutan dan gaji bulanan. 

36. Selagi tekanan kos sara hidup kekal tinggi, selagi itulah angka pertumbuhan ekonomi tidak membawa apa-apa makna.

37. Isu berkaitan kedudukan Bumiputera di bawah Perkara 153 adalah amat sensitif dalam ruang politik gabungan. 

38. Walaupun Perkara tersebut tidak dipinda secara rasmi, tekanan agenda meritokrasi, tuntutan pendidikan tertentu serta wacana keterangkuman yang tidak disertai jaminan dasar yang jelas telah membuka ruang kepada tafsiran baharu terhadap prinsip pemeliharaan hak.

39. Dalam persepsi sebahagian masyarakat, tafsiran ini bukan sekadar perubahan pendekatan, tetapi dilihat berpotensi menghakis kepentingan bangsa Melayu secara perlahan dan tidak langsung.

40. Dalam politik Malaysia, persepsi mengenai kontrak sosial selalunya memberi kesan lebih besar kepada legitimasi berbanding perubahan undang-undang sebenar.

41. Persepsi terhadap kedudukan Raja-Raja Melayu juga semakin menjadi isu sensitif dalam landskap politik semasa, khususnya apabila wujud tanggapan bahawa titah Yang di-Pertuan Agong atau Sultan tidak sentiasa diterjemahkan secara jelas dalam tindakan pentadbiran. 

42. Dalam sejarah politik Malaysia, hubungan antara orang Melayu dan institusi Raja-Raja bukan sekadar simbolik, tetapi merupakan teras kepada struktur kenegaraan. 

43. Polemik kebelakangan ini termasuk isu pelaksanaan titah adendum tambahan Yang di-Pertuan Agong dalam kes Datuk Seri Najib Razak serta perdebatan mengenai pelaksanaan titah Sultan Selangor berkaitan operasi perladangan babi telah menambah sensitiviti awam terhadap garis pemisah antara perdebatan politik dan penghormatan institusi diraja. 

44. Dalam keadaan sedemikian, persepsi bahawa titah diraja tidak diterjemahkan sepenuhnya dalam tindakan pentadbiran mudah mencetuskan reaksi patriotik dalam kalangan masyarakat Melayu serta memberi implikasi terhadap perpaduan nasional.

45. Kerajaan juga tahu subsidi perlu disusun semula. Kerajaan tahu fiskal perlu diperkuat. Tetapi setiap langkah besar dalam reformasi ekonomi membawa risiko politik. Justeru, keputusan sering dibuat secara perlahan dan berhati-hati. 

46. Dalam politik, ini boleh difahami. Tetapi ia juga menunjukkan bahawa kestabilan gabungan kekal menjadi pertimbangan utama melangkaui dasar besar negara.

47. Dalam ekonomi terbuka, persepsi kadang-kadang lebih kuat daripada angka sebenar.

48. Kestabilan politik hari ini pada hakikatnya memastikan Dato’ Seri Anwar Ibrahim, tokoh yang menunggu lebih dua dekad sebagai Prime Minister-in-waiting sebelum akhirnya menjadi Perdana Menteri untuk terus kekal di puncak kuasa, sementara gabungan sedia ada mengekalkan pemerintahan.

49. Dalam keadaan sedemikian, kestabilan politik bukan lagi sekadar soal pentadbiran, tetapi soal kelangsungan struktur kuasa.

50. Sebuah kerajaan boleh bertahan lama dengan kestabilan, tetapi hanya perubahan sebenar yang menentukan bagaimana ia akan diingati dalam sejarah.

51. Apabila kompromi politik menjadi asas utama pentadbiran, dasar negara perlahan-lahan berubah daripada visi jangka panjang kepada pengurusan kelangsungan kuasa.

52. Semua ini membawa kepada satu kesimpulan yang sukar dielakkan. Kerajaan MADANI berjaya menstabilkan sistem dan kekal berkuasa. Tetapi kestabilan itu datang dengan kompromi kuasa, rundingan berterusan dan harga politik yang amat mahal.

53. Dalam sejarah negara, kerajaan tidak diingati kerana berjaya bertahan. Kerajaan diingati kerana berjaya mengubah keadaan.

54. Apabila kestabilan tidak lagi menjadi alat reformasi tetapi berubah menjadi matlamat politik, arah masa depan negara bergantung kepada pilihan rakyat. 

55. Adakah Pilihan Raya Umum ke-16 akan menyaksikan perubahan landskap politik melalui penyatuan Melayu di bawah satu payung besar, atau Pakatan Harapan akan terus mengekalkan kuasa?

56. Keputusan kini di tangan rakyat.

Salam hormat,

Dr Armin Baniaz Pahamin

SIAPA PERTAHANKAN WILAYAH MALAYSIA? Kedaulatan Negara Diukur Melalui Rekod, Bukan Ucapan

“Kita selalu dengar slogan tentang patriotisme, kedaulatan dan kepentingan negara. Tetapi jarang kita lihat rekod sebenar sejak merdeka, di bawah pentadbiran siapa Malaysia memperkukuh wilayah, di bawah siapa pertikaian ditutup, dan bagaimana keputusan-keputusan itu memberi kesan hingga hari ini.”

Artikel ini bukan tentang parti. Ini tentang sejarah tindakan negara.

Baca sendiri dan nilai berdasarkan rekod, bukan emosi.

1. Dalam politik, ramai bercakap tentang ekonomi, subsidi dan pilihan raya, tetapi jarang rakyat diajak melihat ukuran paling asas sesebuah kerajaan: siapa benar-benar mempertahankan wilayah Malaysia apabila ia dicabar, dipertikaikan atau berada dalam kedudukan strategik.

2. Kedaulatan bukan slogan. Ia diukur melalui tindakan pentadbiran, kehadiran negara, keputusan diplomatik dan keberanian membawa kes ke mahkamah antarabangsa.

3. Apabila semua kes wilayah Malaysia sejak merdeka disusun dalam satu garis sejarah dari Spratly hingga Sipadan, dari Pedra Branca hingga Limbang, dari Tanjong Pagar hingga sempadan Indonesia,  satu perkara menjadi jelas: setiap era Perdana Menteri meninggalkan rekod berbeza tentang bagaimana kepentingan wilayah negara diuruskan.

4. Dalam dekad 1980-an hingga awal 2000-an, Malaysia mengambil pendekatan paling tegas dari sudut pentadbiran wilayah apabila negara bukan sekadar membuat tuntutan di atas peta tetapi membina kehadiran fizikal di Laut China Selatan.

5. Dalam tempoh pentadbiran Tun Dr Mahathir Mohamad, Malaysia menduduki dan membangunkan Terumbu Swallow Reef sebagai Pulau Layang-Layang lengkap dengan landasan udara, kemudahan keselamatan dan pentadbiran negara.

6. Langkah ini memenuhi prinsip undang-undang antarabangsa mengenai pentadbiran efektif kerana negara hadir secara nyata, bukan sekadar menuntut secara diplomatik.

7. Dalam tempoh sama, Malaysia mengekalkan kehadiran di beberapa ciri lain di sektor selatan Spratly berhampiran Sabah. 

8. Dari sudut geopolitik, tindakan ini menukar tuntutan teori kepada kawalan praktikal, sesuatu yang amat penting dalam mana-mana pertikaian wilayah maritim.

9. Pendekatan berasaskan undang-undang antarabangsa turut mencapai kemuncak dalam kes Pulau Sipadan dan Ligitan apabila Malaysia dan Indonesia bersetuju membawa pertikaian tersebut ke Mahkamah Dunia.

10. Prosiding bermula dalam tempoh Mahathir sebagai Perdana Menteri dan pada tahun 2002 mahkamah memutuskan kedua-dua pulau itu milik Malaysia berdasarkan bukti pentadbiran efektif yang diwarisi daripada British North Borneo dan diteruskan selepas merdeka.

11. Ini merupakan satu-satunya kes dalam sejarah moden Malaysia di mana kedaulatan wilayah disahkan melalui penghakiman antarabangsa yang mengikat, menjadikan rekod pentadbiran negara sebagai faktor penentu kemenangan.

12. Dalam tempoh yang sama juga, Malaysia bersetuju membawa pertikaian Pedra Branca dengan Singapura ke Mahkamah Keadilan Antarabangsa melalui perjanjian khas yang dimuktamadkan pada 2003, masih dalam era Mahathir.

13. Ramai yang tidak menyedari bahawa Tun Dr Mahathirlah yang sebenarnya memuktamadkan keputusan strategik untuk membawa pertikaian Pedra Branca (Pulau Batu Puteh) ke Mahkamah Keadilan Antarabangsa selepas rundingan panjang antara Malaysia dan Singapura sejak penghujung 1990-an. 

14. Pendek kata, Tun Dr Mahathir ialah Perdana Menteri yang memulakan langkah litigasi antarabangsa bagi menuntut Pulau Batu Puteh daripada Singapura melalui Mahkamah Dunia.

15. Langkah membawa kes ke mahkamah merupakan usaha mendapatkan penyelesaian muktamad terhadap pertikaian yang telah lama buntu melalui rundingan biasa. 

16. Walau bagaimanapun, apabila penghakiman diumumkan pada 2008 di bawah pentadbiran Tun Abdullah Ahmad Badawi, mahkamah memutuskan Pedra Branca milik Singapura manakala Middle Rocks milik Malaysia.

17. Mahkamah menegaskan bahawa walaupun Johor mempunyai asas tuntutan asal, bukti pentadbiran berterusan sepanjang abad ke-20 lebih jelas dijalankan dari Singapura.

18. Kekalahan tersebut bukan berpunca daripada kegagalan satu pentadbiran moden tertentu, tetapi daripada rekod sejarah pentadbiran negara yang lemah sejak zaman kolonial.

19. Namun, secara kronologi, keputusan membawa kes ke mahkamah bermula dalam era Mahathir, manakala penerimaan keputusan berlaku dalam era Abdullah.

20. Walaupun Pulau Batu Puteh tidak dimenangi, prosiding yang dimulakan dalam era Tun Dr Mahathir tetap memastikan Malaysia pulang dari Mahkamah Dunia dengan Middle Rocks diiktiraf secara sah sebagai wilayah negara. 

21. Ini merupakan satu kejayaan di bawah inisiatif Tun Dr Mahathir. Dari sudut undang-undang antarabangsa, ini merupakan hasil yang memberi satu pengesahan kedaulatan yang signifikan kepada Malaysia.

22. Era Tun Abdullah Ahmad Badawi pula menyaksikan penyelesaian sempadan Malaysia dan Brunei pada 2009 yang menamatkan semua pertikaian tertunggak termasuk isu berkaitan Limbang serta kawasan minyak dan gas luar pesisir.

23. Walaupun Limbang kekal dalam Sarawak, penyelesaian tersebut menutup ruang leverage Malaysia dan membuka jalan kepada mekanisme kerjasama pembangunan sumber minyak dan gas di kawasan maritim yang sebelum itu bertindih tuntutan. 

24. Sebelum penyelesaian itu, Malaysia masih mempunyai ruang untuk menuntut penguasaan eksklusif. Terpulang pada pandangan masing-masing, dari sudut strategik ia boleh dilihat sebagai satu kerugian kepada negara.

25. Perubahan pendekatan terhadap simbol kehadiran negara menjadi lebih jelas dalam era Datuk Seri Najib Razak melalui perjanjian Points of Agreement 2010 dengan Singapura yang menyusun semula tanah Keretapi Tanah Melayu di Tanjong Pagar. 

26. Tanah tersebut merupakan hak yang diwarisi daripada perjanjian kolonial dan kekal selepas pemisahan Singapura, menjadikannya aset fizikal unik berkaitan operasi institusi Malaysia di pusat bandar republik itu. 

27. Melalui perjanjian tersebut, Malaysia bersetuju memindahkan operasi keretapi dan menukar tanah itu kepada pembangunan bersama dengan pegangan komersial sebagai balasan. 

28. Dari sudut ekonomi, kerajaan berhujah pulangan pembangunan lebih tinggi. 

29. Namun dari sudut kedaulatan, keputusan itu menamatkan pemilikan langsung Malaysia ke atas aset strategik di pusat bandar Singapura dan mengalihkan hak operasi negara kepada kepentingan pelaburan hartanah.

30. Pada masa itu, operasi kereta api secara prinsip masih boleh diteruskan sekiranya kedua-dua negara memilih mengekalkan susunan asal, sekali gus membolehkan Malaysia terus mengekalkan pegangan strategik di lokasi paling bernilai republik tersebut.

31. Hubungan sempadan Malaysia dengan Indonesia pula menunjukkan dimensi berbeza dalam pengurusan wilayah negara.

32. Sepanjang beberapa dekad, termasuk era Mahathir, Abdullah dan Najib, kebanyakan pertikaian sempadan darat di Kalimantan serta sempadan laut diselesaikan melalui rundingan teknikal, jawatankuasa bersama dan proses delimitasi berasaskan peta kolonial.

33. Kes Sipadan–Ligitan merupakan pertikaian terbesar antara Malaysia dan Indonesia dan akhirnya diselesaikan melalui keputusan Mahkamah Dunia yang memihak kepada Malaysia pada tahun 2002, sekali gus dimuktamadkan dibawah pentadbiran Tun Dr Mahathir Mohamad sebagai Perdana Menteri.

34. Selepas itu, isu-isu sempadan lain terus diurus secara teknikal tanpa perubahan dramatik terhadap kawalan wilayah fizikal, menunjukkan pendekatan dominan ialah kestabilan jangka panjang.

35. Apabila semua episod ini dilihat sebagai satu garis masa sejak merdeka, persoalan sebenar bukan lagi siapa paling lantang bercakap tentang patriotisme, tetapi siapa pada masa tertentu mengambil tindakan pentadbiran yang benar-benar mengubah kedudukan wilayah Malaysia di lapangan atau di sisi undang-undang antarabangsa.

36. Sejarah menunjukkan bahawa mempertahankan wilayah memerlukan tiga perkara serentak: kehadiran fizikal negara, rekod pentadbiran berterusan, dan keberanian membawa pertikaian ke forum antarabangsa apabila perlu.

37. Tanpa ketiga-tiga unsur ini, tuntutan wilayah mudah berubah menjadi sekadar kenyataan politik tanpa implikasi praktikal.

38. Atas sebab inilah laporan mengenai sehingga 5,207 hektar kawasan di sempadan Sabah–Kalimantan menimbulkan kebimbangan awam. 

39. Walaupun kerajaan menegaskan bahawa pemuktamadan tersebut hanyalah proses teknikal berasaskan peta kolonial dan perjanjian lama, persepsi rakyat bukan semata-mata soal istilah teknikal tetapi soal implikasi kedaulatan dan kedudukan strategik jangka panjang.

40. Dalam geopolitik sempadan, setiap hektar bukan sekadar angka di atas peta, tetapi melibatkan kawalan pentadbiran, akses sumber, keselamatan sempadan dan hak penguatkuasaan negara.

41. Oleh itu, penjelasan yang telus kepada rakyat menjadi amat penting supaya tidak timbul persepsi bahawa kepentingan strategik negara terjejas tanpa penelitian awam yang mencukupi.

42. Dalam dunia moden, negara jarang kehilangan wilayah melalui penyerahan rasmi seperti zaman kolonial.

43. Sebaliknya, perubahan kedudukan wilayah berlaku melalui keputusan mahkamah, penyelesaian diplomatik komprehensif atau penyusunan semula kepentingan strategik kepada pulangan ekonomi.

44. Sebab itu, persoalan siapa yang mempertahankan wilayah Malaysia bukan sekadar soal sejarah, tetapi soal falsafah pentadbiran negara dari satu era ke era lain: sama ada melihat kedaulatan sebagai aset strategik yang mesti diperkukuh melalui kehadiran dan litigasi, atau sebagai isu yang boleh diselesaikan melalui kompromi diplomatik dan rasional pembangunan.

45. Sejarah wilayah Malaysia sudah tertulis dalam keputusan mahkamah, perjanjian antarabangsa dan rekod pentadbiran negara.

46. Yang tinggal hanyalah keberanian untuk membaca sejarah itu secara jujur dan menilai sendiri di bawah pentadbiran siapa tuntutan negara diperkuat, di bawah siapa pertikaian ditutup, dan di bawah siapa simbol kehadiran negara berubah bentuk. 

47. Dalam soal wilayah, sejarah tidak menilai ucapan, sejarah menilai tindakan. Ucapan boleh berubah, kerajaan boleh bertukar, tetapi rekod tindakan pentadbiran akan kekal menjadi saksi sejarah.

Salam hormat,

Dr Armin Baniaz Pahamin

Selamat Menyambut Tahun Baru Cina 2026

Sempena Tahun Baharu Cina, kita diingatkan akan nilai yang membina masyarakat yang kuat. Nilai kerja keras, tanggungjawab, pendidikan dan saling menghormati menjadi asas kepada masa depan bersama kita. Walaupun tahun mendatang membawa cabaran, sejarah membuktikan bahawa dengan disiplin, perpaduan dan ketabahan, kemakmuran akan menyusul.

天道酬勤

Usaha yang tekun membawa ganjaran.

Semoga tahun baharu ini membawa kesihatan kepada ibu bapa dan warga emas, kejayaan kepada generasi muda, kestabilan dalam perniagaan dan kehidupan, serta keamanan dalam setiap rumah.

Kepada semua rakan dan sahabat yang meraikan, saya mengucapkan Selamat Tahun Baharu Cina. Gong Xi Fa Cai.

愿国家安定，人民兴旺。

Semoga negara stabil dan rakyat makmur.

Salam hormat,

Dr Armin Baniaz Pahamin 

ISU BABI BELUM SELESAI WALAUPUN SULTAN SELANGOR SUDAH BERTITAH

1. Apabila Sultan sudah bertitah, polemik sepatutnya tamat. Tetapi di Selangor, polemik masih berterusan. 

2. Dalam sistem Raja Berperlembagaan Malaysia, apabila Sultan menyatakan pendirian jelas mengenai arah dasar pentadbiran negeri, kerajaan wajib menghormati dan melaksanakan titah tersebut melalui mekanisme pentadbiran dan undang-undang yang sah. 

3. Yang boleh dibincangkan hanyalah cara pelaksanaan, tempoh peralihan dan pengurusan kesan ekonomi, tetapi bukan lagi prinsip arah dasar itu sendiri.

4. Namun selepas titah tersebut, masih muncul kenyataan politik dan tekanan awam yang cuba membuka semula ruang perbahasan seolah-olah keputusan asas masih boleh dirunding. 

5. Ini bukan lagi semata-mata isu penternakan. Ini isu kefahaman terhadap struktur Raja Berperlembagaan dan disiplin pentadbiran negeri.

6. Antara kenyataan yang mencetuskan polemik ialah apabila Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan, Nga Kor Ming, menyatakan kerajaan negeri perlu berbincang semula dengan Sultan dan mengemukakan pelan.

7. Kenyataan sebegini memberi gambaran seolah-olah titah Sultan masih boleh dirunding dari segi dasar. Kenyataan seperti ini boleh ditafsirkan sebagai tidak menghormati kedudukan institusi Raja.

8. Dalam negara Raja Berperlembagaan, pendekatan ini berbahaya. 

9. Rundingan boleh berlaku mengenai mekanisme pelaksanaan, tempoh peralihan atau pampasan, tetapi bukan mengenai prinsip arah yang sudah dititahkan.

10. Selain itu, tokoh politik seperti Ronnie Liu dan beberapa suara politik lain turut menimbulkan naratif bahawa penutupan menyeluruh menjejaskan hak komuniti bukan Islam serta kebebasan ekonomi. 

11. Hujah ini cuba meletakkan isu ini sebagai konflik hak minoriti atau hak perniagaan. Tafsiran sedemikian tersasar daripada kerangka undang-undang sebenar. 

12. Semua aktiviti ekonomi tertakluk kepada lesen, zon guna tanah, kawalan kesihatan awam, peraturan alam sekitar serta keputusan dasar kerajaan negeri. 

13. Lesen perniagaan bukan hak kekal; ia adalah kebenaran bersyarat yang sentiasa tertakluk kepada perubahan dasar demi kepentingan awam.

14. Hujah yang sama juga dikemukakan oleh seorang pengamal media sosial Facebook, Ng Wei Teik, yang mendakwa pengharaman penternakan babi di mana-mana wilayah Malaysia memerlukan pindaan Perkara 8(2) Perlembagaan Persekutuan. 

15. Dakwaan ini tidak tepat dan berpotensi mengelirukan masyarakat. Perkara 8 melindungi warganegara daripada diskriminasi terhadap individu, bukannya memberi hak mutlak kepada mana-mana pihak untuk menjalankan sesuatu perniagaan tanpa kawalan kerajaan.

16. Dalam doktrin perlembagaan Malaysia, kesamarataan membenarkan pengkelasan munasabah selagi terdapat kaitan rasional dengan kepentingan awam seperti kesihatan, alam sekitar atau perancangan guna tanah. Oleh itu, sekatan terhadap sesuatu industri atas alasan dasar negeri bukanlah pencabulan Perkara 8.

17. Tambahan pula, di bawah struktur federalisme Malaysia, hal tanah, pertanian dan kerajaan tempatan berada dalam bidang kuasa negeri. 

18. Ini bermakna kerajaan negeri mempunyai kuasa perlembagaan untuk menentukan dasar guna tanah, mengawal aktiviti pertanian dan menetapkan syarat pelesenan. 

19. Pelaksanaan dasar sebegini bukan diskriminasi, tetapi fungsi asas pentadbiran negeri dalam melindungi kepentingan awam.

20. Malah kenyataan dari beberapa pimpinan parti seperti MCA yang menekankan keperluan modernisasi, pematuhan teknikal atau penyelesaian berfasa juga pada asasnya menolak pendekatan penghentian menyeluruh secara prinsip. 

21. Sekali lagi perlu ditegaskan bahawa dalam struktur pentadbiran negeri, lesen perniagaan adalah kebenaran bersyarat yang boleh diubah, tidak diperbaharui atau ditarik balik apabila dasar negeri berubah demi kepentingan awam.

22. Tekanan juga datang daripada pemain industri dan penternak yang berhujah bahawa pelaburan besar telah dibuat dan penutupan akan menyebabkan kerugian atau muflis. 

23. Dari sudut kemanusiaan, kebimbangan ini boleh difahami. Tetapi dari sudut undang-undang pentadbiran, setiap pelabur mengetahui bahawa lesen negeri sentiasa tertakluk kepada perubahan dasar. 

24. Risiko perubahan dasar bukan pelanggaran undang-undang; ia sebahagian daripada risiko perniagaan.

25. Apa yang lebih membimbangkan ialah cubaan membingkaikan titah Sultan sebagai konflik kaum atau konflik agama. Naratif ini bukan sahaja tidak tepat, malah berpotensi merosakkan kefahaman rakyat terhadap struktur kenegaraan.

26. Yang perlu difahami oleh semua ahli politik, aktivis dan pengulas media sosial ialah Malaysia bukan negara republik liberal. 

27. Malaysia ialah negara Raja Berperlembagaan. Dalam sistem republik, hampir semua perkara menjadi medan pertikaian politik terbuka. 

28. Dalam sistem kita, terdapat institusi yang kedudukannya melangkaui pertikaian partisan. Titah Sultan tidak boleh dilayan sebagai kenyataan politik biasa yang boleh ditawar-menawar melalui tekanan lobi atau sentimen awam.

29. Kerajaan negeri kini berdepan ujian sebenar. Jika pelaksanaan dilengah-lengahkan kerana tekanan politik, jika dasar cuba dilembutkan kerana lobi industri, atau jika prinsip cuba dinegosiasikan semula, mesej yang dihantar kepada rakyat amat jelas bahawa tekanan politik boleh mengatasi struktur kenegaraan. 

30. Itu preseden yang sangat berbahaya.

31. Hakikatnya mudah. Selepas titah Sultan, perdebatan tentang prinsip arah dasar sepatutnya dianggap selesai dari sudut kenegaraan. Yang tinggal hanyalah soal bagaimana pelaksanaan dibuat secara teratur, berperingkat jika perlu, dan dengan pengurusan peralihan yang adil.

32. Dalam negara yang berpegang kepada kedaulatan undang-undang dan Raja Berperlembagaan, menghormati titah Sultan bukan sekadar pilihan politik. Ia adalah kewajipan kenegaraan.

33. Institusi Raja bukan sekadar simbol sejarah. Ia adalah tiang kestabilan negara.

Salam Hormat

Dr Armin Baniaz Pahamin