50 Kegagalan Anwar Ibrahim Sebagai Perdana Menteri

50 Kegagalan Anwar Ibrahim Sebagai Perdana Menteri
Oleh: Dr Armin Baniaz Pahamin

1. Apabila Datuk Seri Anwar Ibrahim mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri pada tahun 2022, ramai rakyat Malaysia melihat detik tersebut sebagai kemuncak kepada perjuangan Reformasi yang telah bermula sejak akhir 1990-an. 

2. Selama lebih dua dekad, Anwar membina reputasi sebagai simbol perubahan politik menentang rasuah, memperjuangkan keadilan institusi, serta menjanjikan pembaharuan sistem pentadbiran negara.

3. Naratif ini turut diperkukuh melalui pelbagai inisiatif komunikasi, termasuk pelancaran dokumentari Anwar: The Untold Story yang dipromosikan secara meluas kepada masyarakat umum.

4. Selepas beberapa tahun berada di Putrajaya, rakyat mula menilai di manakah reformasi yang dijanjikan dan adakah reformasi benar-benar dilaksanakan, atau ia sekadar slogan politik yang kuat ketika berada di luar kuasa tetapi semakin pudar apabila kuasa sudah berada di tangan?

5. Kritikan pertama yang paling merosakkan kredibiliti kerajaan Madani ialah kontroversi pelepasan tanpa pembebasan (DNAA) terhadap Timbalan Perdana Menteri Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi. 

6. Keputusan tersebut memberi persepsi bahawa agenda antirasuah yang selama ini menjadi asas perjuangan Reformasi telah dikompromi demi kestabilan politik kerajaan.

7. Dalam masa yang sama, banyak reformasi institusi yang pernah dijanjikan masih belum menjadi kenyataan. Cadangan memisahkan kuasa antara Peguam Negara dan Pendakwa Raya masih tertangguh. 

8. Ombudsman yang pernah dijanjikan untuk mengukuhkan akauntabiliti pentadbiran masih belum diwujudkan. Reformasi Parlimen pula bergerak jauh lebih perlahan daripada harapan rakyat.

9. Satu lagi kegagalan yang memberi kesan besar kepada imej reformasi ialah kegagalan meluluskan had dua penggal bagi jawatan Perdana Menteri. 

10. Pindaan Perlembagaan yang sepatutnya menjadi simbol perubahan sistem politik akhirnya tidak berjaya diluluskan, walaupun kerajaan mempunyai kekuatan politik yang mencukupi untuk menjayakannya.

11. Dalam bidang ekonomi pula, cabaran paling besar yang terus menghantui pentadbiran ialah kos sara hidup. Harga makanan, kos perumahan dan tekanan perbelanjaan harian masih menjadi keluhan utama rakyat.

12. Walaupun pelbagai bantuan dan subsidi bersasar diperkenalkan, ramai rakyat masih merasakan bahawa kehidupan semakin mencabar.

13. Pelaksanaan rasionalisasi subsidi diesel juga mencetuskan kebimbangan kerana kenaikan kos bahan api memberi kesan langsung kepada kos logistik dan harga barangan. 

14. Pada peringkat awal pentadbiran, tekanan terhadap nilai ringgit dan ketidaktentuan ekonomi global turut menjejaskan keyakinan sebahagian pelabur dan rakyat.

15. Di peringkat politik, kerajaan perpaduan yang dibentuk bagi memastikan kestabilan politik turut membawa dilema tersendiri. Kerajaan bergantung kepada gabungan parti yang mempunyai latar belakang dan kepentingan politik yang sangat berbeza. 

16. Keadaan ini memaksa banyak kompromi dibuat, dan kompromi tersebut sering dilihat bertentangan dengan semangat Reformasi yang pernah diperjuangkan.

17. Dalam masa yang sama, sokongan pengundi Melayu terhadap kerajaan masih kekal lemah. Dalam beberapa pilihan raya negeri, parti pembangkang berjaya mengukuhkan pengaruh mereka dalam kalangan pengundi Melayu, sekali gus menimbulkan persoalan tentang kekuatan sokongan politik kerajaan dalam jangka panjang.

18. Ruang demokrasi dan kebebasan bersuara juga terus menjadi perdebatan. Penggunaan undang-undang sedia ada seperti Akta Hasutan serta tindakan terhadap beberapa aktivis dan pengkritik kerajaan menimbulkan persoalan sama ada reformasi demokrasi benar-benar dilaksanakan atau sekadar retorik politik.

19. Kontroversi yang melibatkan kredibiliti Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia juga menjejaskan keyakinan rakyat terhadap institusi antirasuah negara. 

20. Apabila institusi yang sepatutnya memerangi rasuah sendiri menjadi bahan polemik awam, persepsi terhadap komitmen kerajaan untuk memerangi rasuah turut terjejas.

21. Selain itu, integriti peribadi Anwar Ibrahim turut menjadi bahan perdebatan apabila beliau dilihat oleh pengkritik sering memilih laluan perundangan dan teknikal bagi mencabar kes tersebut sebelum ia sampai ke perbicaraan penuh. 

22. Keadaan ini menimbulkan persepsi dalam kalangan sebahagian pemerhati bahawa beliau berusaha mengelakkan perbicaraan terbuka, sedangkan mahkamah sepatutnya menjadi ruang yang paling wajar untuk membersihkan nama secara sah dan tuntas daripada dakwaan salah laku seksual yang pernah dibangkitkan terhadapnya.

23. Walaupun isu-isu tersebut tidak pernah diputuskan secara konklusif di mahkamah, ia tetap digunakan oleh pihak lawan politik untuk mempersoalkan kredibiliti kepimpinan beliau.

24. Kesemua isu ini akhirnya membawa kepada satu persoalan yang lebih besar dalam politik negara. 

25. Bagi seorang pemimpin yang selama ini menjadi simbol perubahan, cabaran terbesar bukan sekadar mentadbir negara, tetapi memastikan bahawa idealisme Reformasi yang dibawa selama lebih dua dekad benar-benar diterjemahkan kepada perubahan institusi yang nyata.

26. Dalam politik, rakyat tidak menilai pemimpin berdasarkan slogan atau retorik. Rakyat menilai berdasarkan hasil yang dirasai dalam kehidupan mereka.

27. Sejarah akhirnya tidak menilai apa yang dijanjikan.

28. Sejarah menilai apa yang benar-benar dilakukan ketika memegang kuasa. 

29. Persoalan sebenar hari ini bukan sekadar sama ada Anwar Ibrahim seorang pemimpin yang baik atau tidak. Persoalannya ialah sama ada sistem politik Malaysia benar-benar berubah selepas beliau memegang kuasa.

30. Jika institusi masih sama, kompromi politik masih sama, dan beban rakyat masih sama, maka timbul persoalan yang lebih besar: apakah sebenarnya yang telah berubah selepas Reformasi menjadi kerajaan?

31. Adakah Reformasi benar-benar berlaku, atau ia berhenti sebaik sahaja Anwar Ibrahim menjadi Perdana Menteri?

32. Bagi memahami skala kritikan yang sering dibangkitkan terhadap pentadbiran ini, berikut ialah antara lima puluh isu yang sering menjadi perbahasan oleh penganalisis, pemerhati politik dan sebahagian rakyat dalam menilai prestasi kepimpinan Anwar Ibrahim sebagai Perdana Menteri.

# 50 Isu dan Kritikan Terhadap Pentadbiran Anwar Ibrahim

Reformasi Institusi dan Tadbir Urus

1. Kegagalan meluluskan had dua penggal bagi jawatan Perdana Menteri.

2. Pemisahan kuasa antara Peguam Negara dan Pendakwa Raya masih belum dilaksanakan.

3. Ombudsman yang pernah dijanjikan masih belum ditubuhkan.

4. Reformasi Parlimen bergerak lebih perlahan daripada jangkaan awal.

5. Pembaharuan sistem pembiayaan politik masih belum direalisasikan.

6. Jawatan politik dalam syarikat berkaitan kerajaan (GLC) masih berterusan.

7. Reformasi institusi Suruhanjaya Pilihan Raya tidak menunjukkan perubahan besar.

8. Penggunaan undang-undang lama seperti Akta Hasutan masih dipersoalkan.

9. Struktur tadbir urus kerajaan dilihat tidak berubah secara signifikan.

10. Janji memulihkan integriti institusi negara masih menjadi perdebatan.

Integriti dan Persepsi Antirasuah

11. Kontroversi DNAA terhadap Timbalan Perdana Menteri Ahmad Zahid Hamidi.

12. Persepsi bahawa kes berprofil tinggi mendapat layanan berbeza.

13. Kritikan terhadap kelewatan reformasi institusi penguatkuasaan.

14. Kredibiliti institusi antirasuah menjadi perbahasan awam.

15. Persepsi standard berganda dalam penguatkuasaan undang-undang.

16. Reformasi sistem pendakwaan masih belum berlaku.

17. Ketelusan proses pendakwaan terus dipersoalkan oleh pengkritik.

18. Keyakinan awam terhadap komitmen antirasuah kerajaan diuji.

19. Kompromi politik dilihat memberi kesan kepada naratif integriti.

20. Agenda kerajaan bersih masih belum meyakinkan sebahagian rakyat.

Ekonomi dan Kos Sara Hidup

21. Kos sara hidup kekal sebagai kebimbangan utama rakyat.

22. Harga makanan terus meningkat.

23. Harga rumah masih di luar kemampuan ramai rakyat.

24. Tekanan inflasi terhadap isi rumah berpendapatan sederhana.

25. Rasionalisasi subsidi diesel memberi kesan kepada kos logistik.

26. Kebimbangan kenaikan harga barangan akibat kos pengangkutan.

27. Nilai ringgit pernah mengalami tekanan pada awal pentadbiran.

28. Pertumbuhan ekonomi tidak dirasai secara langsung oleh sebahagian rakyat.

29. Peluang pekerjaan berkualiti masih menjadi kebimbangan graduan.

30. Jurang pendapatan dalam masyarakat masih ketara.

Politik dan Sokongan Rakyat

31. Kerajaan perpaduan memerlukan kompromi politik yang besar.

32. Sokongan pengundi Melayu terhadap kerajaan masih terhad.

33. Pembangkang berjaya mengukuhkan pengaruh di beberapa negeri.

34. Polarisasi politik negara masih berterusan.

35. Naratif Reformasi semakin sukar dipertahankan oleh penyokong kerajaan.

36. Ketegangan antara parti dalam kerajaan kadangkala muncul ke permukaan.

37. Kebergantungan kepada gabungan parti dengan agenda berbeza.

38. Legitimasi politik kerajaan sering menjadi bahan perdebatan awam.

39. Kepercayaan politik dalam kalangan rakyat masih terpecah.

40. Risiko ketidakstabilan politik jangka panjang terus dibincangkan.

Persepsi Kepimpinan dan Demokrasi

41. Kebimbangan terhadap ruang kebebasan bersuara.

42. Tindakan terhadap aktivis dan pengkritik kerajaan menimbulkan perdebatan.

43. Kebebasan media terus menjadi isu yang dibincangkan.

44. Reformasi demokrasi tidak bergerak sepantas yang diharapkan.

45. Kerajaan kadangkala dilihat defensif terhadap kritikan.

46. Kontroversi institusi penguatkuasaan menjejaskan keyakinan awam.

47. Jurang antara retorik Reformasi dan realiti pentadbiran sering dipersoalkan.

48. Keyakinan terhadap agenda perubahan diuji oleh perkembangan semasa.

49. Kontroversi politik lama terus menjadi polemik dalam wacana politik.

50. Persoalan sama ada Reformasi benar-benar dilaksanakan masih menjadi perdebatan nasional.

ISU PULAU KECIL, DULU TUDUH TUN DR MAHATHIR PENGKHIANAT. ISU RIBUAN HEKTAR, RAKYAT MAHU PENJELASAN PENUH

“Pulau kecil dulu cukup untuk PM label Tun Dr Mahathir pengkhianat. Hari ini angka 5,207 hektar muncul di sempadan negara. Rakyat cuma mahu tahu apa sebenarnya berlaku.”

1. Rakyat Malaysia berhak mendapat penjelasan penuh dan telus berhubung laporan bahawa sehingga 5,207 hektar kawasan di sempadan Sabah–Kalimantan terlibat dalam proses pemuktamadan sempadan antara Malaysia dan Indonesia.

2. Kerajaan Madani telah membentangkan peta serta memberikan penjelasan di Parlimen bahawa kawasan tersebut merupakan kawasan OBP (Outstanding Boundary Problem) yang belum pernah dimuktamadkan sebagai wilayah mana-mana negara, dan bahawa penentuan sempadan dibuat berasaskan perjanjian lama.

3. Penjelasan teknikal ini perlu diambil maklum.

4. Namun, dalam isu kedaulatan negara, penjelasan teknikal sahaja tidak mencukupi untuk menutup persoalan awam.

5. Persoalan utama rakyat bukan sekadar soal istilah delimitasi atau jajaran sempadan, tetapi soal implikasi sebenar terhadap wilayah negara, sejarah kawalan kawasan, serta kesan praktikal kepada kepentingan Malaysia.

6. Perdana Menteri sendiri pernah menuduh seorang negarawan yang dihormati dunia, Tun Dr Mahathir Mohamad, sebagai pengkhianat berhubung isu Pulau Batu Putih.

7. Hakikatnya, dalam kes Pulau Batu Putih dahulu, keputusan Mahkamah Keadilan Antarabangsa juga banyak bergantung kepada dokumen sejarah dan tafsiran pentadbiran yang kompleks. 

8. Namun isu tersebut tetap menjadi pertikaian besar negara kerana ia menyentuh prinsip kedaulatan.

9. Begitu juga dalam isu ini.

10. Walaupun kerajaan menyatakan kawasan tersebut tidak pernah disahkan sebagai milik Malaysia, rakyat tetap berhak mengetahui dengan jelas:

i. Adakah kawasan ±5986 hektar itu sebelum ini pernah berada di bawah kawalan pentadbiran Malaysia secara de facto, walaupun belum dimuktamadkan secara undang-undang? Ini kritikal kerana sovereignty vs control tak sama dan kebanyakan konflik sempadan dunia bermula dari sini.

ii. Adakah mana-mana komuniti Malaysia, ladang, operasi keselamatan, atau penggunaan tanah Malaysia pernah wujud dalam kawasan tersebut sebelum pemuktamadan? kalau ya, implikasinya besar!

iii. Apakah koordinat penuh bagi setiap titik pilar baru yang dipersetujui dalam jajaran B2700–B3100? ini standard dalam semua boundary treaties dunia.

iv. Adakah jajaran baru ini sepenuhnya selari dengan tafsiran literal Perjanjian 1915, atau melibatkan kompromi teknikal hasil survei moden? ini soalan pakar sebenar.

v. Kenapa jajaran lama 1977/78 yang melibatkan 96 pilar dibatalkan; adakah ia didapati tersasar dari tafsiran treaty asal? ini penting kerana pilar sempadan biasanya dianggap bukti fizikal kuat.

vi. Adakah terdapat segmen lain di sempadan Malaysia–Indonesia yang masih berstatus OBP dan berpotensi menghasilkan pelarasan kawasan pada masa hadapan?

vii. Bolehkah kerajaan mengesahkan secara rasmi bahawa tiada wilayah yang pernah diiktiraf sebagai milik Malaysia sebelum ini telah dipindahkan kepada negara lain dalam pemuktamadan ini?

11. Dalam isu kedaulatan, persepsi kelemahan boleh menjadi sama berbahayanya dengan kelemahan sebenar.

12. Soalan rakyat bukan fitnah. Soalan rakyat adalah tanggungjawab patriotik dalam negara demokrasi matang.

13. Malaysia adalah negara berdaulat yang mesti berunding berasaskan fakta, undang-undang antarabangsa, dan kepentingan rakyat di kawasan sempadan khususnya di Sabah.

14. Selagi penjelasan ini tidak dihuraikan secara jelas, mudah difahami dan menyeluruh kepada rakyat, isu ini akan terus menimbulkan persoalan tentang bagaimana negara mengurus dan mempertahankan sempadannya.

15. Kedaulatan bukan isu teknikal. Kedaulatan adalah maruah negara. Dan maruah negara mesti dijelaskan dengan kebenaran yang lengkap.

16. Jika benar sehingga 5,207 hektar tanah Malaysia dilepaskan tanpa penjelasan telus kepada rakyat, itu bukan sekadar kegagalan pentadbiran. Itu pengkhianatan terhadap kedaulatan negara.

Salam hormat,

Dr Armin Baniaz Pahamin

KERAJAAN YANG LAHIR DARI DEMONSTRASI JALANAN KINI MENINDAS PERHIMPUNAN AMAN

1. Saya kesal dan mengecam sekeras-kerasnya tindakan Kerajaan Madani dan Polis Diraja Malaysia (PDRM) yang menahan seramai 20 peserta Perhimpunan Anti Rumah Anutan Haram (GARAH), sedangkan perhimpunan tersebut pada hakikatnya bersifat aman dan tanpa senjata. 

2. Tindakan penahanan ini tidak boleh dipertahankan dari sudut perlembagaan dan mencerminkan satu salah guna kuasa penguatkuasaan yang serius dalam sebuah negara yang mendakwa menjunjung prinsip kedaulatan undang-undang.

3. Rakaman video yang tular dan dimuat naik di media sosial menunjukkan dengan jelas bahawa tiada seorang pun anggota polis memberikan penjelasan kepada individu yang ditahan mengenai asas undang-undang tangkapan, termasuk di bawah peruntukan seksyen mana tangkapan dibuat serta sebab-sebab konkrit penahanan tersebut, walaupun soalan berkenaan dikemukakan berulang kali.

4. Keadaan ini menimbulkan persoalan serius tentang pematuhan terhadap prosedur tangkapan yang diwajibkan oleh undang-undang.

5. Lebih membimbangkan, dalam salah satu rakaman tersebut, jelas kedengaran seorang peguam bertanya secara sopan mengenai sebab dan asas undang-undang tangkapannya, namun pertanyaan itu dibalas dengan ugutan kekerasan, termasuk ancaman untuk ditumbuk oleh seorang pegawai polis.

6. Jika benar insiden ini berlaku seperti yang dirakam, ia bukan sahaja mencerminkan pelanggaran serius terhadap etika dan tatacara polis, malah menimbulkan persoalan berat mengenai penyalahgunaan kuasa serta kegagalan menghormati hak individu yang dilindungi undang-undang, khususnya hak untuk dimaklumkan sebab tangkapan dan dilayan secara berperikemanusiaan.

7. Perkara 10(1)(b) Perlembagaan Persekutuan dengan jelas menjamin hak rakyat untuk berhimpun secara aman dan tanpa senjata. 

8. Hak ini bukan suatu keistimewaan yang boleh ditarik balik sesuka hati oleh pihak berkuasa, tetapi merupakan hak asasi yang dilindungi secara langsung oleh Perlembagaan.

9. Perkara 10(2)(b) membenarkan sekatan demi keselamatan dan ketenteraman awam, sekatan tersebut mestilah munasabah, berkadar dan tidak bersifat menghukum.

10. Mahkamah Persekutuan pula telah membuat pendirian yang jelas bahawa penalti jenayah kerana kegagalan memberi notis di bawah Seksyen 9(5) Akta Perhimpunan Aman 2012 adalah tidak berperlembagaan.

11. Implikasinya amat jelas: perhimpunan aman tidak boleh dijadikan asas automatik untuk penahanan, dan hak berhimpun tidak boleh dikriminalkan melalui mekanisme pentadbiran.

12. Oleh itu, tindakan menahan peserta yang berhimpun secara aman tanpa sebarang unsur ganggu-gugat, keganasan, rusuhan atau ancaman nyata terhadap keselamatan awam adalah bertentangan dengan semangat dan maksud penghakiman Mahkamah Persekutuan tersebut.

13. Pihak yang secara nyata berpotensi mengganggu ketenteraman dan keselamatan negara ialah mereka yang menceroboh tanah milik orang lain, membina atau menduduki premis secara tidak sah serta enggan mematuhi perintah undang-undang untuk berpindah.

14. Perbuatan pencerobohan dan keingkaran terhadap undang-undang inilah yang sebenarnya mencabar kedaulatan undang-undang dan berpotensi mencetuskan konflik sosial.

15. Namun apa yang berlaku adalah sebaliknya: individu yang berhimpun secara aman untuk menuntut penguatkuasaan undang-undang pula yang ditahan, manakala pelanggaran undang-undang yang menjadi punca isu terus dibiarkan tanpa tindakan tegas yang setimpal.

16. Sekalipun pihak polis mempunyai kuasa untuk mengawal, menyelia atau mengenakan sekatan tertentu ke atas sesuatu perhimpunan, penahanan fizikal individu merupakan langkah paling ekstrem dalam spektrum penguatkuasaan dan hanya boleh dibenarkan apabila wujud ancaman nyata terhadap keselamatan awam atau apabila berlaku keganasan, rusuhan atau kesalahan jenayah yang jelas.

17. Dalam kes ini, tiada sebarang bukti awam menunjukkan peserta perhimpunan terlibat dalam keganasan atau gangguan ketenteraman awam.

18. Justeru, penahanan tersebut gagal memenuhi ujian kewajaran, perkadaran dan keperluan mendesak yang diwajibkan oleh undang-undang perlembagaan dan undang-undang pentadbiran.

19. Tindakan menahan 20 peserta perhimpunan aman ini mewujudkan satu preseden yang amat berbahaya, seolah-olah hak perlembagaan hanya terpakai secara terpilih dan kuasa penguatkuasaan digunakan terhadap mereka yang mematuhi undang-undang, bukan terhadap pihak yang melanggarnya.

20. Lebih ironi, kepimpinan tertinggi Kerajaan Madani hari ini terbentuk daripada tokoh-tokoh yang pernah muncul sebagai pendemonstrasi jalanan, termasuk Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim dan Datuk Seri Mohamad Sabu, yang suatu ketika dahulu berada di barisan hadapan perhimpunan awam yang turut ditentang atas alasan keselamatan dan ketenteraman awam. 

21. Menteri-menteri lain seperti Anthony Loke, Gobind Singh Deo, Hannah Yeoh, Khalid Samad, Fahmis Fadzil Dr. Dzulkefly Ahmad dan ramai lagi juga pernah secara terbuka mempertahankan hak berhimpun sebagai hak perlembagaan yang mesti dihormati, walaupun perhimpunan tersebut tidak mendapat kebenaran pihak berkuasa ketika itu. 

22. Prinsip yang mereka perjuangkan ialah kebebasan bersuara dan berhimpun tidak boleh ditentukan oleh selera politik pemerintah semasa.

23. Namun hari ini, amat mendukacitakan apabila pemimpin-pemimpin yang membentuk kerajaan hasil perjuangan jalanan tersebut kelihatan mengamalkan pendekatan penguatkuasaan yang lebih keras dan menindas terhadap perhimpunan aman, seolah-olah melupakan prinsip asas yang pernah mereka pertahankan. 

24. Perubahan sikap ini bukan sahaja mencerminkan pimpinan mereka yang tidak konsistan dalam prinsip, malah menimbulkan persoalan serius tentang komitmen sebenar Kerajaan Madani terhadap nilai reformasi, hak perlembagaan dan keadilan yang suatu ketika dahulu menjadi teras perjuangan mereka.

Shame on you.

Salam hormat,

Dr Armin Baniaz Pahamin