PRN JOHOR DAN NEGERI SEMBILAN: ADAKAH PENYATUAN MELAYU SEDANG MEMBUAHKAN HASIL?
Oleh: Dr Armin Baniaz Pahamin
1. Keputusan Pilihan Raya Negeri Johor dan Negeri Sembilan mungkin akan dikenang sebagai detik yang menandakan bermulanya satu fasa baharu dalam politik Malaysia. Jika selama ini perpecahan dalam kalangan parti-parti Melayu dianggap lumrah, kedua-dua pilihan raya ini memberi petunjuk bahawa kerjasama politik yang lebih tersusun mungkin mula menghasilkan kesan yang nyata. Walaupun masih terlalu awal untuk membuat kesimpulan muktamad, corak yang muncul wajar diberikan perhatian menjelang Pilihan Raya Umum Ke-16.
2. Di Johor, kemenangan besar Barisan Nasional sememangnya dipengaruhi oleh pelbagai faktor termasuk prestasi pentadbiran negeri, kepimpinan, kekuatan jentera serta strategi pilihan raya. Namun, antara faktor yang wajar diberikan perhatian ialah disiplin penyokong Perikatan Nasional, khususnya PAS, yang akur kepada keputusan parti untuk memberikan sokongan kepada calon Barisan Nasional di kerusi-kerusi yang tidak ditandingi oleh PAS. Dalam sistem pilihan raya first-past-the-post, disiplin pengundi seperti ini mampu memberi kesan yang signifikan terhadap keputusan pilihan raya.
3. Walaupun tiada data rasmi yang dapat mengukur sejauh mana perpindahan undi tersebut berlaku, corak keputusan di Johor menunjukkan bahawa penyelarasan sokongan antara parti-parti Melayu berkemungkinan menjadi antara faktor yang menyumbang kepada kemenangan besar Barisan Nasional. Pada masa yang sama, ia memperlihatkan kekuatan organisasi PAS serta keupayaan parti itu menterjemahkan keputusan kepimpinan kepada tindakan yang tersusun di peringkat akar umbi.
4. Negeri Sembilan pula mengukuhkan lagi pemerhatian tersebut. Walaupun keputusan di negeri itu turut dipengaruhi oleh prestasi pentadbiran, calon dan isu-isu tempatan, corak kerjasama politik antara Barisan Nasional dan Perikatan Nasional di beberapa kawasan memperlihatkan bahawa usaha mengelakkan perpecahan undi Melayu semakin diterima sebagai satu pendekatan strategik. Jika Johor menjadi petunjuk awal, Negeri Sembilan menunjukkan bahawa pendekatan ini bukan lagi satu kes terpencil.
5. Pada pandangan saya, antara perkembangan politik yang paling menarik sejak beberapa bulan kebelakangan ini ialah usaha penyatuan orang Melayu yang digerakkan oleh Tun Dr. Mahathir Mohamad bersama pelbagai tokoh politik dan pertubuhan masyarakat. Walaupun mustahil untuk mengukur sejauh mana pengaruhnya secara statistik, perkembangan di Johor dan Negeri Sembilan memberi petunjuk bahawa mesej mengenai keperluan mengurangkan perpecahan politik Melayu mungkin mula mendapat perhatian dalam kalangan sebahagian pengundi dan pemimpin politik.
6. Sudah tentu keputusan pilihan raya tidak pernah ditentukan oleh satu faktor sahaja. Prestasi pentadbiran, kredibiliti calon, keadaan ekonomi, isu tempatan dan kekuatan jentera parti turut memainkan peranan yang besar. Namun begitu, corak yang muncul dalam kedua-dua pilihan raya ini memberi asas yang munasabah untuk meneliti sama ada kerjasama politik Melayu sedang memasuki satu fasa baharu yang berpotensi mengubah dinamik politik negara.
7. Pada hemat saya, pemenang terbesar daripada sudut keputusan pilihan raya ialah Barisan Nasional. Kejayaan memperoleh kemenangan yang besar di Johor dan prestasi memberangsangkan di Negeri Sembilan membuktikan bahawa gabungan tersebut masih mempunyai keupayaan untuk meraih keyakinan pengundi apabila menawarkan kepimpinan yang diyakini, pentadbiran yang stabil dan strategi pilihan raya yang berkesan. Hakikat ini diterjemahkan dengan jelas melalui keputusan rasmi pilihan raya.
8. Pemenang dari sudut strategik pula ialah kerjasama politik Melayu. Walaupun ia bukan sebuah parti politik dan kesannya masih terlalu awal untuk diukur secara muktamad, Johor dan Negeri Sembilan memberi petunjuk bahawa usaha mengurangkan pertembungan sesama parti-parti Melayu mula diterjemahkan dalam bentuk kerjasama yang lebih pragmatik. Sekiranya corak ini berterusan, ia berpotensi menjadi antara faktor penting yang membentuk landskap politik negara menjelang Pilihan Raya Umum Ke-16.
9. Dalam masa yang sama, PAS muncul sebagai pemenang dari sudut organisasi. Walaupun tidak bertanding di semua kerusi, parti itu memperlihatkan kekuatan jentera, disiplin penyokong dan keupayaan melaksanakan strategi yang diputuskan oleh kepimpinan. Dalam politik, kekuatan sesebuah parti bukan hanya diukur melalui jumlah kerusi yang dimenangi, tetapi juga melalui keupayaannya mempengaruhi keputusan di kerusi yang tidak ditandinginya.
10. Pihak yang paling rugi dalam pilihan raya ini bukan sekadar Pakatan Harapan sebagai sebuah gabungan politik. Yang lebih besar kerugiannya ialah politik yang bergantung kepada perpecahan undi Melayu. Sekiranya corak kerjasama yang mula kelihatan di Johor dapat diteruskan dan diperluaskan, strategi lama yang memanfaatkan pertandingan sesama parti Melayu mungkin semakin sukar untuk dipertahankan.
11. Ini merupakan cabaran terbesar Pakatan Harapan kerana buat pertama kalinya mereka berdepan kemungkinan berlakunya penyatuan pengundi Melayu secara lebih tersusun.
12. Menjelang Pilihan Raya Umum Ke-16, semua parti politik perlu mengambil iktibar daripada keputusan ini. Rakyat semakin matang dalam membuat pilihan. Mereka bukan sahaja menilai prestasi dan kestabilan pentadbiran, malah semakin memahami nilai kerjasama strategik dalam menentukan hala tuju negara.
13. Sekiranya corak yang mula kelihatan di Johor dan Negeri Sembilan benar-benar berkembang menjadi satu gelombang nasional, sejarah mungkin akan mencatat bahawa usaha penyatuan orang Melayu yang dipelopori oleh Tun Dr. Mahathir Mohamad bukan sekadar satu gagasan politik, tetapi titik tolak kepada penyusunan semula landskap politik Malaysia. Sama ada ia menjadi titik perubahan yang berkekalan atau sekadar fenomena sementara, hanya rakyat yang akan menentukan jawapannya melalui peti undi pada Pilihan Raya Umum Ke-16.
~Dr Armin Baniaz Pahamin
