50 Kegagalan Anwar Ibrahim Sebagai Perdana Menteri

50 Kegagalan Anwar Ibrahim Sebagai Perdana Menteri
Oleh: Dr Armin Baniaz Pahamin

1. Apabila Datuk Seri Anwar Ibrahim mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri pada tahun 2022, ramai rakyat Malaysia melihat detik tersebut sebagai kemuncak kepada perjuangan Reformasi yang telah bermula sejak akhir 1990-an. 

2. Selama lebih dua dekad, Anwar membina reputasi sebagai simbol perubahan politik menentang rasuah, memperjuangkan keadilan institusi, serta menjanjikan pembaharuan sistem pentadbiran negara.

3. Naratif ini turut diperkukuh melalui pelbagai inisiatif komunikasi, termasuk pelancaran dokumentari Anwar: The Untold Story yang dipromosikan secara meluas kepada masyarakat umum.

4. Selepas beberapa tahun berada di Putrajaya, rakyat mula menilai di manakah reformasi yang dijanjikan dan adakah reformasi benar-benar dilaksanakan, atau ia sekadar slogan politik yang kuat ketika berada di luar kuasa tetapi semakin pudar apabila kuasa sudah berada di tangan?

5. Kritikan pertama yang paling merosakkan kredibiliti kerajaan Madani ialah kontroversi pelepasan tanpa pembebasan (DNAA) terhadap Timbalan Perdana Menteri Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi. 

6. Keputusan tersebut memberi persepsi bahawa agenda antirasuah yang selama ini menjadi asas perjuangan Reformasi telah dikompromi demi kestabilan politik kerajaan.

7. Dalam masa yang sama, banyak reformasi institusi yang pernah dijanjikan masih belum menjadi kenyataan. Cadangan memisahkan kuasa antara Peguam Negara dan Pendakwa Raya masih tertangguh. 

8. Ombudsman yang pernah dijanjikan untuk mengukuhkan akauntabiliti pentadbiran masih belum diwujudkan. Reformasi Parlimen pula bergerak jauh lebih perlahan daripada harapan rakyat.

9. Satu lagi kegagalan yang memberi kesan besar kepada imej reformasi ialah kegagalan meluluskan had dua penggal bagi jawatan Perdana Menteri. 

10. Pindaan Perlembagaan yang sepatutnya menjadi simbol perubahan sistem politik akhirnya tidak berjaya diluluskan, walaupun kerajaan mempunyai kekuatan politik yang mencukupi untuk menjayakannya.

11. Dalam bidang ekonomi pula, cabaran paling besar yang terus menghantui pentadbiran ialah kos sara hidup. Harga makanan, kos perumahan dan tekanan perbelanjaan harian masih menjadi keluhan utama rakyat.

12. Walaupun pelbagai bantuan dan subsidi bersasar diperkenalkan, ramai rakyat masih merasakan bahawa kehidupan semakin mencabar.

13. Pelaksanaan rasionalisasi subsidi diesel juga mencetuskan kebimbangan kerana kenaikan kos bahan api memberi kesan langsung kepada kos logistik dan harga barangan. 

14. Pada peringkat awal pentadbiran, tekanan terhadap nilai ringgit dan ketidaktentuan ekonomi global turut menjejaskan keyakinan sebahagian pelabur dan rakyat.

15. Di peringkat politik, kerajaan perpaduan yang dibentuk bagi memastikan kestabilan politik turut membawa dilema tersendiri. Kerajaan bergantung kepada gabungan parti yang mempunyai latar belakang dan kepentingan politik yang sangat berbeza. 

16. Keadaan ini memaksa banyak kompromi dibuat, dan kompromi tersebut sering dilihat bertentangan dengan semangat Reformasi yang pernah diperjuangkan.

17. Dalam masa yang sama, sokongan pengundi Melayu terhadap kerajaan masih kekal lemah. Dalam beberapa pilihan raya negeri, parti pembangkang berjaya mengukuhkan pengaruh mereka dalam kalangan pengundi Melayu, sekali gus menimbulkan persoalan tentang kekuatan sokongan politik kerajaan dalam jangka panjang.

18. Ruang demokrasi dan kebebasan bersuara juga terus menjadi perdebatan. Penggunaan undang-undang sedia ada seperti Akta Hasutan serta tindakan terhadap beberapa aktivis dan pengkritik kerajaan menimbulkan persoalan sama ada reformasi demokrasi benar-benar dilaksanakan atau sekadar retorik politik.

19. Kontroversi yang melibatkan kredibiliti Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia juga menjejaskan keyakinan rakyat terhadap institusi antirasuah negara. 

20. Apabila institusi yang sepatutnya memerangi rasuah sendiri menjadi bahan polemik awam, persepsi terhadap komitmen kerajaan untuk memerangi rasuah turut terjejas.

21. Selain itu, integriti peribadi Anwar Ibrahim turut menjadi bahan perdebatan apabila beliau dilihat oleh pengkritik sering memilih laluan perundangan dan teknikal bagi mencabar kes tersebut sebelum ia sampai ke perbicaraan penuh. 

22. Keadaan ini menimbulkan persepsi dalam kalangan sebahagian pemerhati bahawa beliau berusaha mengelakkan perbicaraan terbuka, sedangkan mahkamah sepatutnya menjadi ruang yang paling wajar untuk membersihkan nama secara sah dan tuntas daripada dakwaan salah laku seksual yang pernah dibangkitkan terhadapnya.

23. Walaupun isu-isu tersebut tidak pernah diputuskan secara konklusif di mahkamah, ia tetap digunakan oleh pihak lawan politik untuk mempersoalkan kredibiliti kepimpinan beliau.

24. Kesemua isu ini akhirnya membawa kepada satu persoalan yang lebih besar dalam politik negara. 

25. Bagi seorang pemimpin yang selama ini menjadi simbol perubahan, cabaran terbesar bukan sekadar mentadbir negara, tetapi memastikan bahawa idealisme Reformasi yang dibawa selama lebih dua dekad benar-benar diterjemahkan kepada perubahan institusi yang nyata.

26. Dalam politik, rakyat tidak menilai pemimpin berdasarkan slogan atau retorik. Rakyat menilai berdasarkan hasil yang dirasai dalam kehidupan mereka.

27. Sejarah akhirnya tidak menilai apa yang dijanjikan.

28. Sejarah menilai apa yang benar-benar dilakukan ketika memegang kuasa. 

29. Persoalan sebenar hari ini bukan sekadar sama ada Anwar Ibrahim seorang pemimpin yang baik atau tidak. Persoalannya ialah sama ada sistem politik Malaysia benar-benar berubah selepas beliau memegang kuasa.

30. Jika institusi masih sama, kompromi politik masih sama, dan beban rakyat masih sama, maka timbul persoalan yang lebih besar: apakah sebenarnya yang telah berubah selepas Reformasi menjadi kerajaan?

31. Adakah Reformasi benar-benar berlaku, atau ia berhenti sebaik sahaja Anwar Ibrahim menjadi Perdana Menteri?

32. Bagi memahami skala kritikan yang sering dibangkitkan terhadap pentadbiran ini, berikut ialah antara lima puluh isu yang sering menjadi perbahasan oleh penganalisis, pemerhati politik dan sebahagian rakyat dalam menilai prestasi kepimpinan Anwar Ibrahim sebagai Perdana Menteri.

# 50 Isu dan Kritikan Terhadap Pentadbiran Anwar Ibrahim

Reformasi Institusi dan Tadbir Urus

1. Kegagalan meluluskan had dua penggal bagi jawatan Perdana Menteri.

2. Pemisahan kuasa antara Peguam Negara dan Pendakwa Raya masih belum dilaksanakan.

3. Ombudsman yang pernah dijanjikan masih belum ditubuhkan.

4. Reformasi Parlimen bergerak lebih perlahan daripada jangkaan awal.

5. Pembaharuan sistem pembiayaan politik masih belum direalisasikan.

6. Jawatan politik dalam syarikat berkaitan kerajaan (GLC) masih berterusan.

7. Reformasi institusi Suruhanjaya Pilihan Raya tidak menunjukkan perubahan besar.

8. Penggunaan undang-undang lama seperti Akta Hasutan masih dipersoalkan.

9. Struktur tadbir urus kerajaan dilihat tidak berubah secara signifikan.

10. Janji memulihkan integriti institusi negara masih menjadi perdebatan.

Integriti dan Persepsi Antirasuah

11. Kontroversi DNAA terhadap Timbalan Perdana Menteri Ahmad Zahid Hamidi.

12. Persepsi bahawa kes berprofil tinggi mendapat layanan berbeza.

13. Kritikan terhadap kelewatan reformasi institusi penguatkuasaan.

14. Kredibiliti institusi antirasuah menjadi perbahasan awam.

15. Persepsi standard berganda dalam penguatkuasaan undang-undang.

16. Reformasi sistem pendakwaan masih belum berlaku.

17. Ketelusan proses pendakwaan terus dipersoalkan oleh pengkritik.

18. Keyakinan awam terhadap komitmen antirasuah kerajaan diuji.

19. Kompromi politik dilihat memberi kesan kepada naratif integriti.

20. Agenda kerajaan bersih masih belum meyakinkan sebahagian rakyat.

Ekonomi dan Kos Sara Hidup

21. Kos sara hidup kekal sebagai kebimbangan utama rakyat.

22. Harga makanan terus meningkat.

23. Harga rumah masih di luar kemampuan ramai rakyat.

24. Tekanan inflasi terhadap isi rumah berpendapatan sederhana.

25. Rasionalisasi subsidi diesel memberi kesan kepada kos logistik.

26. Kebimbangan kenaikan harga barangan akibat kos pengangkutan.

27. Nilai ringgit pernah mengalami tekanan pada awal pentadbiran.

28. Pertumbuhan ekonomi tidak dirasai secara langsung oleh sebahagian rakyat.

29. Peluang pekerjaan berkualiti masih menjadi kebimbangan graduan.

30. Jurang pendapatan dalam masyarakat masih ketara.

Politik dan Sokongan Rakyat

31. Kerajaan perpaduan memerlukan kompromi politik yang besar.

32. Sokongan pengundi Melayu terhadap kerajaan masih terhad.

33. Pembangkang berjaya mengukuhkan pengaruh di beberapa negeri.

34. Polarisasi politik negara masih berterusan.

35. Naratif Reformasi semakin sukar dipertahankan oleh penyokong kerajaan.

36. Ketegangan antara parti dalam kerajaan kadangkala muncul ke permukaan.

37. Kebergantungan kepada gabungan parti dengan agenda berbeza.

38. Legitimasi politik kerajaan sering menjadi bahan perdebatan awam.

39. Kepercayaan politik dalam kalangan rakyat masih terpecah.

40. Risiko ketidakstabilan politik jangka panjang terus dibincangkan.

Persepsi Kepimpinan dan Demokrasi

41. Kebimbangan terhadap ruang kebebasan bersuara.

42. Tindakan terhadap aktivis dan pengkritik kerajaan menimbulkan perdebatan.

43. Kebebasan media terus menjadi isu yang dibincangkan.

44. Reformasi demokrasi tidak bergerak sepantas yang diharapkan.

45. Kerajaan kadangkala dilihat defensif terhadap kritikan.

46. Kontroversi institusi penguatkuasaan menjejaskan keyakinan awam.

47. Jurang antara retorik Reformasi dan realiti pentadbiran sering dipersoalkan.

48. Keyakinan terhadap agenda perubahan diuji oleh perkembangan semasa.

49. Kontroversi politik lama terus menjadi polemik dalam wacana politik.

50. Persoalan sama ada Reformasi benar-benar dilaksanakan masih menjadi perdebatan nasional.

MANDAT DAN KUASA

"Apabila kompas parti politik berubah dalam realiti pemerintahan, masyarakat perlu menilai semula bagaimana mandat politik diberikan."

1. Dalam politik Malaysia, istilah hipokrasi sering digunakan secara longgar. Namun dalam konteks politik semasa, tuduhan tersebut semakin dilihat sebagai refleksi terhadap jurang yang semakin melebar antara naratif perjuangan lama dengan realiti tindakan politik hari ini.

2. Ramai pemerhati politik melihat bahawa parti-parti yang menyokong pentadbiran Perdana Menteri Anwar Ibrahim kini berhadapan dengan dilema yang sama.

3. Antara prinsip yang pernah diperjuangkan dan realiti kuasa yang sedang dipertahankan.

4. Anwar Ibrahim membina sebahagian besar kerjaya politiknya atas slogan reformasi. Sejak akhir 1990-an, beliau tampil sebagai simbol perjuangan menentang penyalahgunaan kuasa, rasuah politik dan manipulasi institusi negara. 

5. Naratif tersebut menjadi asas kepada gerakan Reformasi yang akhirnya melahirkan Pakatan Harapan. 

Selama lebih dua dekad, retorik ini menekankan keperluan membina sistem yang lebih telus, memulihkan integriti institusi dan menamatkan budaya patronage yang dianggap merosakkan demokrasi Malaysia.

6. Namun apabila berada di puncak kuasa sebagai Perdana Menteri, pengkritik berpendapat idealisme reformasi tersebut semakin diuji oleh realiti politik pemerintahan.

7. Dalam beberapa isu penting, pendekatan kerajaan dilihat lebih menumpukan kepada kelangsungan kuasa berbanding konsistensi prinsip yang dahulu sering dilaungkan.

8. Jika perkembangan politik semasa menunjukkan bahawa parti-parti politik boleh berubah pendirian apabila  kuasa memerlukan kompromi, maka masyarakat juga perlu menilai semula bagaimana mandat politik diberikan. 

9. Dalam demokrasi, kuasa politik akhirnya tidak ditentukan oleh parti semata-mata, tetapi oleh kesedaran kolektif masyarakat yang memberikan mandat tersebut.

10. Dalam konteks ini, peranan Democratic Action Party menjadi perhatian utama. Selama bertahun-tahun, DAP membina identiti politiknya sebagai parti reformis yang lantang menentang rasuah dan penyalahgunaan kuasa.

11. Pemimpin-pemimpin DAP secara konsisten mengkritik United Malays National Organisation (UMNO) sebagai simbol politik patronage, ketirisan institusi dan budaya kuasa yang dianggap merosakkan sistem tadbir urus negara.

12. Retorik tersebut menjadi asas penting dalam membina sokongan pengundi bandar yang mahukan perubahan terhadap sistem politik lama.

13. Malah, pemimpin-pemimpin DAP antara suara paling kuat menentang apa yang mereka gambarkan sebagai rejim kleptokrasi Barisan Nasional, khususnya selepas skandal kewangan negara yang akhirnya menyumbang kepada kejatuhan kerajaan pimpinan Najib Razak pada Pilihan Raya Umum ke-14.

14. Namun realiti politik selepas Pilihan Raya Umum ke-15 memperlihatkan landskap yang sangat berbeza. DAP kini menjadi rakan strategik kepada UMNO, parti yang selama puluhan tahun mereka kritik secara terbuka.

15. Percanggahan ini menjadi lebih ketara apabila Presiden UMNO dan Timbalan Perdana Menteri Ahmad Zahid Hamidi diberikan discharge not amounting to acquittal terhadap 47 pertuduhan berkaitan kes Yayasan Akalbudi pada tahun 2023, walaupun kes tersebut sebelum ini telah melepasi tahap prima facie di mahkamah.

16. Walaupun terdapat permintaan penjelasan daripada beberapa pemimpin kerajaan, kerjasama politik tersebut tetap dipertahankan.

17. Bagi pengkritik, keadaan ini menimbulkan persoalan sama ada prinsip reformasi yang dahulu dijadikan garis perjuangan kini telah menjadi lebih fleksibel apabila berhadapan dengan realiti kuasa.

18. Isu lain yang sering dibangkitkan ialah pemusatan kuasa dalam pentadbiran kerajaan. Dalam era pentadbiran Barisan Nasional sebelum ini, DAP antara parti yang paling lantang mengkritik amalan seorang Perdana Menteri yang pada masa sama memegang portfolio Menteri Kewangan.

19. Kritikan tersebut dibina atas hujah bahawa pemusatan kuasa fiskal dan eksekutif pada individu yang sama membuka ruang kepada penyalahgunaan kuasa serta melemahkan mekanisme semak dan imbang negara.

20. Naratif ini menjadi semakin kuat selepas skandal 1MDB, yang sering dijadikan contoh bagaimana kepekatan kuasa pada satu individu boleh membawa kepada kegagalan tadbir urus yang besar.

21. Namun selepas pembentukan kerajaan baharu, Perdana Menteri Anwar Ibrahim turut memegang portfolio Menteri Kewangan, satu perkembangan yang kembali membuka perbahasan lama tentang pemusatan kuasa dalam sistem pentadbiran negara.

22. Bagi sebahagian pemerhati politik, keadaan ini dilihat sebagai percanggahan yang jelas antara pendirian prinsip yang pernah diambil oleh DAP pada masa lalu dengan sikap mereka dalam kerajaan hari ini.

23. Isu integriti institusi turut menjadi perhatian apabila kontroversi berkaitan Pesuruhjaya Azam Baki mencetuskan persoalan mengenai konflik kepentingan dalam kepimpinan Suruhanjaya Pencegah Rasuah Malaysia (SPRM).

24. Reaksi daripada parti-parti kerajaan termasuk DAP dan UMNO dilihat tidak sekeras pendirian yang pernah mereka ambil dalam kes rasuah besar sebelum ini.

25. Jika DAP berhadapan dengan dilema antara prinsip reformis dan realiti kuasa, UMNO pula mengalami transformasi politik yang tidak kurang dramatiknya.

26, Namun selepas kebuntuan politik pasca pilihan raya, UMNO akhirnya memilih untuk bekerjasama dengan Pakatan Harapan termasuk DAP bagi membentuk kerajaan.

27. Bagi sebahagian pemerhati politik Melayu, keadaan ini merupakan paradoks besar. Parti yang selama ini mengangkat diri sebagai pelindung kepentingan Melayu kini dilihat lebih menumpukan kepada kelangsungan kuasa politik berbanding agenda yang pernah dijadikan asas perjuangannya.

28. Perkembangan ini sebenarnya mencerminkan dilema klasik politik demokrasi: parti sering membina legitimasi melalui prinsip, tetapi apabila berada dalam struktur kuasa koalisi, prinsip tersebut sering diuji oleh keperluan untuk mengekalkan kuasa.

29. Malaysia hari ini mungkin sedang menyaksikan satu paradoks yang sering berulang dalam sejarah politik: apabila parti yang dahulu membina legitimasi melalui idealisme akhirnya berhadapan dengan realiti bahawa kuasa politik sering menuntut kompromi yang menguji prinsip yang pernah diperjuangkan.

30. Bagi penyokong kerajaan, kompromi ini dilihat sebagai realiti politik yang perlu demi memastikan kestabilan negara. Namun bagi pengkritik, keadaan ini membuktikan bahawa banyak retorik politik selama ini hanyalah alat mobilisasi untuk mencapai kuasa.

31. Dalam konteks ini, masyarakat Melayu dan Bumiputera juga perlu mengambil iktibar daripada perkembangan politik semasa. 

32. Seperti mana masyarakat bukan Bumiputera mampu bersatu dan secara konsisten memberikan sokongan kepada parti seperti Democratic Action Party untuk memperjuangkan kepentingan politik mereka, masyarakat pribumi dan Bumiputera juga perlu membina penyatuan politik yang lebih strategik.

33. Penyatuan tersebut sukar dicapai melalui satu parti politik semata-mata kerana kesetiaan kepartian sering mengatasi kepentingan kolektif masyarakat.

34. Sebaliknya, masyarakat Melayu dan Bumiputera perlu bersatu di bawah satu payung besar, satu kesepakatan kolektif yang melangkaui sempadan parti politik. Sama ada seseorang itu pemimpin atau ahli parti UMNO, Bersatu, PAS, PUTRA, Pejuang, PKR atau mana-mana parti sekali pun, mereka tetap berkongsi identiti sebagai orang Melayu dan Bumiputera.

35. Di bawah payung inilah masyarakat Bumiputera dapat menentukan secara bersama dasar-dasar serta hala tuju negara yang mampu memperkukuh ekonomi dan kebajikan Bumiputera, sambil secara sedar dan kolektif memilih parti politik serta ahli politik Melayu yang benar-benar layak menerima mandat mereka dengan komitmen untuk mendokong dan melaksanakan dasar-dasar yang telah ditetapkan.

36. Sokongan Melayu tidak lagi boleh dianggap sebagai sesuatu yang automatik atau kekal. 

37. Mandat tersebut perlu diperoleh melalui komitmen yang jelas untuk memperkasakan kedudukan Bumiputera, mempertahankan prinsip Perlembagaan serta menjaga kedaulatan politik, ekonomi dan institusi negara.

38. Sejarah politik di banyak negara menunjukkan satu pola yang hampir sama. Parti-parti politik sering muncul dengan idealisme yang kuat ketika berada di luar kuasa, tetapi apabila memasuki struktur pemerintahan, mereka terpaksa berdepan dengan kompromi yang menguji prinsip tersebut. Fenomena ini bukan unik kepada Malaysia. Ia adalah sebahagian daripada dinamika politik demokrasi di seluruh dunia. 

39. Dalam realiti politik hari ini, masa depan masyarakat Melayu dan Bumiputera tidak semestinya ditentukan oleh satu parti politik. Ia akan ditentukan oleh sejauh mana masyarakat itu sendiri mampu bersatu di bawah satu payung besar yang melangkaui sempadan parti.

40. Di bawah payung inilah dasar, hala tuju negara dan kepimpinan politik boleh ditentukan secara sedar dan kolektif oleh masyarakat Bumiputera sendiri.

41. Jika realiti politik menunjukkan bahawa parti boleh berubah apabila kuasa diperoleh, maka masyarakat juga perlu menilai semula bagaimana mandat politik diberikan.

Dalam demokrasi, kuasa sebenar tidak terletak pada parti politik, tetapi pada rakyat yang menentukan siapa yang layak memegang mandat tersebut.

Akhirnya, persoalannya bukan lagi parti mana yang berkuasa tetapi siapa yang benar-benar layak mempertahankan kedaulatan bangsa dan negara.

Salam hormat, 

Dr Armin Baniaz Pahamin

10 March 2026